Blokzinciri Sözlüğü: Bilmeniz Gereken 20 Temel Terim
Kripto dünyasında okurken sürekli yeni bir terimle karşılaşırsınız. Bu sözlük, Ethereum belgelerindeki tanımlara dayanan 20 temel kavramı özetler.
Kısa Cevap
Aşağıdaki tablo başlangıç için yeterli ortak sözlüğü verir. Terimler Ethereum bağlamındadır; diğer ağlarda ayrıntılar farklılaşabilir.
| Terim | Anlamı |
|---|---|
| Adres | Kripto almak için kullanılan, genel anahtardan türetilen benzersiz tanımlayıcı |
| Blok | Önceki bloklara bağlanan işlem grubu |
| Gas | İşlem yapmak ve akıllı sözleşme çalıştırmak için ödenen ücret |
| Düğüm (node) | Ağa bağlanıp veriyi doğrulayan ve paylaşan yazılım |
| Akıllı sözleşme | Blokzincirinde duran, koşullar sağlanınca otomatik çalışan kod |
| Doğrulayıcı (validator) | Proof-of-stake'te işlemleri doğrulayıp blok öneren katılımcı; Ethereum'da 32 ETH gerekir |
| Cüzdan | Dijital varlıkları saklama, gönderme ve alma aracı |
| Mainnet | Gerçek değerli işlemlerin yapıldığı ana ağ |
| Testnet | Gerçek para riski olmadan test için kullanılan ayrı ağ |
| DApp | Blokzincirinde çalışan merkeziyetsiz uygulama |
| EVM | Ethereum'da bayt kodu çalıştıran sanal makine |
| Staking | Ödül kazanmak için ETH kilitleyip doğrulayıcı olmak; kötü davranışa ceza vardır |
| Token | Akıllı sözleşmeyle tanımlanan alınıp satılabilir dijital varlık |
| Fork | Protokol değişikliği nedeniyle zincirin farklı yollara ayrılması |
| Layer 2 | Ethereum üzerinde daha hızlı ve ucuz işlem yapan, güvenlik için ana ağa dayanan ağ |
| Oracle | Akıllı sözleşmelere dış dünya verisi sağlayan servis |
| Seed phrase | Cüzdan erişimini geri kazanmak için kullanılan kelime dizisi |
| Hash | Her boyuttaki veriden üretilen sabit uzunluklu parmak izi |
| Nonce | Bir hesabın gönderdiği işlem sayısını tutan sayaç; aynı işlemin tekrarını önler |
| Konsensüs | Ağ katılımcılarının ortak kayıtlar üzerinde anlaşması |
Daha derin anlatımlar için The DAO saldırısı ve Genesis bloğu yazılarımıza bakabilirsiniz.
Kaynaklar
Editör Notu
Bu içerik Bitcanlı Editörü tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; yatırım, vergi veya hukuk danışmanlığı değildir. Bitcanlı'nın bu yazıda anılan anılan ağlarla ticari bir ortaklığı yoktur ve hiçbirini önermez. Yazı, 4 Kasım 2026'da kontrol edilen kaynaklara dayanır.