QR Kod Nasıl Çalışır? Otomobil Fabrikasından Cebimize Uzanan Hikâye
Restoran menüsünden ödeme ekranına kadar her yerde gördüğümüz QR kod, aslında bir otomobil fabrikasının lojistik sorununa çözüm olarak doğdu.
Kısa Cevap
QR kod, Japon otomotiv yan sanayi firması Denso Wave'de Masahiro Hara'nın yönettiği ekip tarafından 1994'te geliştirildi. Amaç, her kutuya birden fazla barkod etiketi yapıştırmak yerine tek etiketle parça türü ve adedini izlemekti.
Nasıl Okunur?
Kodun üç köşesinde (sol üst, sağ üst, sol alt) iç içe geçmiş üç karenin oluşturduğu "bulucu desenler" bulunur. Bunlar okuyucunun kodu hızla bulmasını sağlar. Dördüncü köşeye yakın küçük bir kare ise görüntünün boyut, yön ve bakış açısına göre düzeltilmesine yardımcı olur; bu yüzden kod eğri veya ters tutulduğunda da okunabilir.
Ne Kadar Veri Taşır?
QR kodun 1'den 40'a kadar sürümü vardır. Bir sürümün kenar uzunluğu 4 × sürüm numarası + 17 modüldür; yani sürüm 1, 21×21, sürüm 40 ise 177×177 modüldür. En büyük sürümde, en düşük hata düzeltme düzeyinde şu kapasiteler bulunur:
| Veri türü | En fazla karakter |
|---|---|
| Sayısal | 7.089 |
| Alfanümerik | 4.296 |
| İkili (bayt) | 2.953 |
| Kanji/kana | 1.817 |
Hata Düzeltme
Dört hata düzeltme düzeyi vardır. L düzeyi verinin yaklaşık yüzde 7'sini, M düzeyi yaklaşık yüzde 15'ini geri kazanabilir. Bu sayede kodun bir kısmı kirlense veya zarar görse bile okunabilir.
Patent ve Standart
Denso Wave patentlerini sınırlı biçimde kullanır; standartlaştırılmış kodlar için temel bir patentten hak talebinden vazgeçmiştir. ABD, Japonya ve Avrupa patentlerinin süresi dolmuştur. Standart ISO/IEC 18004'tür; 2015 sürümü Ağustos 2024'te ISO/IEC 18004:2024 ile değiştirilmiştir.
Güvenlik Notu
QR kod yalnızca bir veri taşıyıcısıdır. Tanımadığınız bir koddan açılan bağlantıya, tıpkı bir e-posta bağlantısı gibi dikkatle yaklaşın.
Kaynaklar
Editör Notu
Bu içerik Bitcanlı Editörü tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; yatırım, vergi veya hukuk danışmanlığı değildir. Bitcanlı'nın bu yazıda anılan anılan şirketlerle ticari bir ortaklığı yoktur ve hiçbirini önermez. Yazı, 4 Kasım 2026'da kontrol edilen kaynaklara dayanır.